Bakteria oskarżona o trądzik

Kolejną bakterią, którą chcę Wam przedstawić jest Propionibacterium acnes, drobnoustrój Gram (+), nieurzęsiony  (nie ma zdolności do ruchu), nieprzetrwalnikujący. Nazwa „propionibacterium” pochodzi z jego zdolności do wytwarzania kwasu propionowego. Jest kolejnym komensalem naszego organizmu.

NAJWAŻNIEJSZE FAKTY:
1. Propionibacterium acnes jest często mylnie uważana za główny powód powstawania trądziku młodzieńczego (acne vulgaris).
2. To pożyteczna bakteria bytująca na naszej skórze, zakwasza jej powierzchnię co stanowi barierę ochronną przeciw bakteriom chorobotwórczym
3. Ciekawostką jest, że bakterie z rodzaju propionibacterium (ale oczywiście nie nasz Propionibaterium acnes) wykorzystywane są do produkcji dziur w serze. Od gatunku bakterii zależy rozmiar powstawianych dziur oraz ich rozmieszczenie.
4. Może być odpowiedzialna za powikłania po wszczepieniu implantów i protez podobnie jak gronkowiec skórny.


Tekst alternatywny W barwieniu metodą Grama Propionibacterium acnes przyjmuje kolor fioletowy. Komórki cechuje duży polimorfizm.

Bakteria ta zasiedla jamę nosowo-gardłową, jamę ustną, spojówkę, ucho zewnętrzne, drogi moczowo- płciowe, a przede wszystkim ujście gruczołów łojowych oraz potowych na naszej skórze. Jest to bakteria beztlenowa, tolerująca jednak niewielkie stężenia tlenu. Przekształca w wyniku fermentacji wydalany z naszym potem kwas mlekowy do kwasy propionowego i octowego. W reakcji tej wytwarzane są także aldehydy i ketony, które drażnią zakończenia nerwowe w skórze.

Jak już wspomniałam w tytule notki Propionibaterium acnes bierze udział w powstawaniu zmory wielu nastolatków jaką jest trądzik. Początkowo wydawało się, że sama bakteria jest bezpośrednią przyczyną paskudnych zmian na skórze, jednak badania dowiodły, że sprawa jest nieco bardziej skomplikowana. Nasza bakteria produkuje biofilm za pomocą którego przylega do powierzchni mieszka łojowo- włosowego, w którym bytuje. Wytwarza też lipazę- enzym rozkładający substancje zawarte w łoju do kwasów tłuszczowych. Odpowiada tym samym za zakwaszenie powierzchni naszej skóry co ma znaczenie zdrowotne- chroni przed zakażeniem Streptokokami.

Tekst alternatywnyTrądzik jest efektem zatykania ujść gruczołów łojowych przez nieprawidłowo rogowaciejący naskórek oraz produkowany w nadmiarze łój.Powstająca w obrębie mieszka włosowego „papka” więzi naturalnie występujące tam Propionibacterium acnes i odcina je od środowiska tlenowego tworząc idealne warunki do ich rozwoju. Mieszek włosowy zatyka się tworząc zaskórnik.

Wyróżniamy dwa typy zaskórników:

Tekst alternatywnyCzarny zaskórnik „blackhead”
Tekst alternatywnyBiały zaskórnik „whitehead”

Czarny zaskórnik jest formą otwartą, gdzie zawartość mieszka może swobodnie być usunięta na zewnątrz. Biały zaskórnik to forma zamknięta i on właśnie najczęściej przekształca się w najbrzydsze zmiany zapalne- guzki, pryszcze i grudki. A dzieje się to ponieważ wydzieliny Propionibacterium acnes jak i same bakterie pobudzają układ immunologiczny do produkcji mediatorów zapalenia- leukotrienów i prostaglandyn.  W okolice „papki” nadciągają leukocyty. Wszystko to prowadzi do uszkodzenia ścian mieszka włosowego i wylania zawartości zaskórnika do tkanek otaczających co nasila odczyn zapalny.

Dlatego do walki z trądzikiem lekarze polecają niekiedy antybiotyki. Jednak przyczyna tego zaburzenia nie leży w samej bakterii- bez nagromadzenia łoju nie stanowi ona impulsu dla naszego układu immunologicznego do tworzenia pryszczy. Clou problemu to nadprodukcja sebum będąca wynikiem działania androgenów (endokrynologia) oraz nieprawidłowe złuszczanie komórek ujść mieszków włosowych (dermatologia). Za to stosowanie terapii antybiotykowej przeciw Propionibacterium acnes może prowadzić do powstawanie szczepów opornych przeciw antybiotykom.

Podobnie jak gronkowiec skórny może być przyczyną powikłań po wszczepianiu implantów, protez czy założeniu cewników oraz przetok. Powoduje zakażenia oportunistyczne w przypadku osłabienia odporności. Odkryto także jej zdolność do wywoływania zapalenia korzeni nerwów krzyżowych, co może skończyć się rwą kulszową.
Może też powodować:
*Ropnie miazgi zębowej
*Ropnie kanalików łzowych
*Zakażenia oczu

Nie wytwarza przetrwalników, czyli nie może bytować w formie „uśpionej” np w glebie (jak laseczka tężca). Potrafi jednak ukryć się wewnątrz makrofagów, w takiej formie bakterie te wykazano w zapaleniu opon mózgowych, zapaleniu wsierdzia, zakażeniach w obrębie jamy brzusznej, kości, oka, płuc i zapaleniu prostaty.

Substancje wytwarzane przez Propionibacterium acnes

Lipazy-rozkładają zawarte w łoju substancje do kwasów tłuszczowych
Hialuronidaza-rozkłada kwas hialuronowy
Endogliceramidazy-rozkładają glikosfingolipidy do ceramidow i oligosacharydów
Sialidaza-rozkłada kwas sjalowy (składnik błon naszych komórek)
Neuraminidaza-ułatwia wiązanie się drobnoustrojów do komórek, gdyż wiąże się z kwasem sjalowym
Proteazy-rozkładają białka

CAMP- factor-czynnik wzmacniający hemolizę β gronkowca złocistego (fakt wykorzystywany kiedyś w diagnostyce do rozpoznawania drobnoustrojów)

Antybiotyki stosowane przeciw Propionibacterium acnes to: klindamycyna, erytromycyna czy doksycylina. Zewnętrznie pewną skuteczność wykazuje też nadtlenek benzoilu zawarty chociażby w preparacie Benzacne.

Odkryto przeciwciała przeciw Propionibacterium acnes w kompleksach immunologicznych u chorych z chorobą Kawasaki. Zakażanie świnek morskich tymi bakteriami prowadziło do rozwoju zmian takich jak zapalenie tętnic wieńcowych, zapalenie mięśnia sercowego, zapalenie wsierdzia, może to stanowić wyraz właściwości chorobotwórczych tego gatunku.

Tekst alternatywny

 

I na koniec psychologia, której nie potrafię ogarnąć: dlaczego filmik przedstawiający wyciskanie zaskórników ma ponad 3 miliony wyświetleń na YT?O.o
https://www.youtube.com/watch?v=dkR-kjSZVj0

 

 

Źródła:
1. Patric R. Murray, Ken S. Rosenthal, Michael A. Pfaller -„Mikrobiologia”
2. Maria Zaremba, Jerzy Borowski- „Mikrobiologia lekarska”
3. http://www.czytelniamedyczna.pl/3329,rola-propionibacterium-acnes-p-acnes-w-patogenezie-tradziku-pospolitego.html
4. http://luskiewnik.strefa.pl/acne/propionibacterium_acnes.html
5. http://www.mp.pl/artykuly/13881,diagnostyka-i-leczenie-tradziku
6. https://www.ncbi.nlm.nih.gov/books/NBK83685/

Podziel się tym postem z innymi :)

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *